Wszystko o transporcie i motoryzacji

Maszyny budowlane mają bardzo różnorakie zastosowanie, różnią się też znacznie designem tak, że postawienie ich obok siebie nie dawałoby jakichkolwiek podstaw do tego, że mogłyby należeć do tej samej kategorii urządzeń. Niektóre z nich są wielkie niczym wielotonowe czołgi, inne z kolei spokojnie mogłyby zostać podniesione przez każdego. W niniejszym tekście postaramy się dokonać podziału urządzeń budowlanych. Odpowiemy sobie też na pytanie, do jakich celów są one wykorzystywane. Zapraszamy więc do wspólnej wędrówki po ciekawym świecie maszyn budowlanych.

Jak sama nazwa maszyny budowlane wskazuje, ich głównym przeznaczeniem jest budownictwo. Jednak nie chodzi tylko o budowę budynków, ale o wszystkie prace które są związane z branżą budowlaną, będące wyjątkowo szeroką kategorią. Przed przejściem do omówienia przeznaczenia kolejnych kategorii urządzeń budowlanych, dokonamy innego ich rozróżnienia. Abstrahując od zastosowania, bo maszyny budowlane można podzielić na grupy też pod innymi względami. Jednym z nich jest typ podwozia. Reasumując bez maszyn ludziom byłoby się trudniej obejść, gdyż wszystko co jest tworzone, to w części przez maszyny. Kiedyś będą one robiły precyzyjnie wszystko; będą budowały samochody, stawiały drogi, domy, lecz na takie rezultaty, jeśli chodzi o maszyny, trzeba trochę poczekać, nie wszystko przychodzi w ciągu kilku chwil i w tej sytuacji jest tak samo.

Pewne maszyny budowlane posiadają podwozie typu gąsienicowego. W następnej kolejności mamy urządzenia kroczące albo szynowe. Popularne są maszyny kołowe. Na wodzie natomiast używa się maszyn budowlanych, które są wsparte na pontonach. W znacznym stopniu popularniejszym podziałem maszyn budowlanych jest podział oparty na aplikowaniu poszczególnych rodzajów urządzeń budowlanych. Spróbujmy w następstwie tego omówić sobie popularne ich kategorie. Kiedy myślimy o maszynach budowlanych, w naszych umysłach pojawiają się przede wszystkim wyobrażenia tak zwanych urządzeń do robót ziemnych. Jest to kategoria, która obejmuje maszyny budowlane do usuwania, odspajania oraz zagęszczania urobku. Do naczelnej z tych grup należą koparki i ładowarki. Następna grupa to takie maszyny jak spycharki, zrywarki, równiarki i zgniatarki. Trzecia ze wspomnianych grup reprezentowana jest natomiast przez ubijarki oraz walce. Obok maszyn do robót ziemnych wyróżniamy i między innymi maszyny budowlane do odwadniania oraz hydromechanizacji. Kategorię tę prezentują takie maszyny budowlane jak oddzielacze urobku, wiertnice, ssawniki, wodomiotacze, filtry studzienne czy zagęszczacze pulpy.

Klasa maszyn budowlanych, jeśli chodzi o ich użytkowanie, to maszyny do robót drogowych, które również dość często zobaczyć można w miastach. Są to takie maszyny jak na przykład frezarki asfaltu, rozścielacze do asfaltu i stabilizatory podłoża. Dalej w kolejności mamy rodzaj maszyn budowlanych, jakie stanowią urządzenia do przerabiania kruszyw. Takie maszyny to w szczególności kruszarki, młyny oraz przesiewniki. W kolejnej kategorii mamy maszyny budowlane, których decydującym zastosowaniem jest produkcja lub przewóz betonu. Mamy tutaj więc urządzenia do zagęszczania masy betonowej, jak też betoniarki, betonownie czy wibratory do betonu. Kolejna kategoria maszyn dzieli się na dwie grupy, jej cechą charakterystyczną jest natomiast to, iż maszyny te służą do przewozu. Przewóz daleki gwarantują chociażby ciężarówki lub ciągniki, natomiast transport na bliskie odległości wykonują przenośniki czy dźwignice.

Firmy produkujące formy i narzędzia, które specjalizują się w zleceniach o skomplikowanych kształtach i wysokiej precyzji najczęściej posiadają nowoczesne maszyny cnc. Wieloosiowe centra frezerskie posiadają zdolność obrabiania z dużą prędkością. W firmie narzędziowej najczęściej stosuje się frezarki cnc, pionowe centrum frezerskie z magazynem narzędzi i poziome centra frezerskie z magazynem. Przy obróbce w kilu płaszczyznach z jednego zamocowania najlepiej nadaje się centrum frezerskie wyposażone w 5 osi sterowanych numerycznie. Narzędziownie używają również frezarki uniwersalne, obrabiarki elektroerozyjne takie jak elektrodrążarki i wypalarki drutowe. Obróbkę wykończeniową wykonują szlifierki do płaszczyzn, szlifierki do wałków oraz szlifierki do narzędzi. Spotkać tutaj można również konwencjonalne frezarki narzędziowe, tokarki używane i szlifierki narzędziowe.

W hutach, które posiadają wydziały kuźnicze i obróbki skrawaniem stosowane są najczęściej maszyny wielkogabarytowe. Maszyny używane do kucia najczęściej to młoty i prasy. Do kształtowania blach stosowane są prasy hydrauliczne, prasy mimośrodowe oraz popularnie zwane prasy karoseryjne. Na wydziałach obróbki skrawaniem w przemyśle hutniczym stosowane są tokarki, duże wytaczarki oraz tokarki karuzelowe. Często zaopatrują się również w frezarki używane i szlifierki do płaszczyzn, które obrabiają wielkie odlewy. Obrabiarki używane w tych zakładach wykonują głównie skrawanie zgrubne, które nie wymaga dużej dokładności. Na wydziałach hutniczych wykonuje się głównie obróbkę odlewów wielkogabarytowych.

Warsztaty ślusarskie posiadają urządzenia i maszyny pozwalające wykonywać drobne naprawy mechaniczne i budować niewielkie konstrukcje stalowe. Na wyposażeniu warsztatu możemy znaleźć wiertarki, tokarki kłowe oraz frezarki narzędziowe. Te maszyny pozwalają na wykonanie dużej liczby operacji z dziedziny obróbka skrawaniem metalu. Stosowane są także tutaj hydrauliczne prasy wysięgowe. W zakładzie ślusarskim znaleźć można również szlifierki, które realizują prace wykończania powierzchni i ostrzenia narzędzi. Ślusarz posiada nie tylko obrabiarki, używa również elektronarzędzia. Wiele pracy ślusarza polega na składaniu i pasowaniu części większych maszyn i urządzeń. Dokładność swojej pracy sprawdza za pomocą urządzeń pomiarowych. Wykonuje między innymi długości i kątów z odczytem analogowym lub cyfrowym. Do wykonywania pomiarów precyzyjnych stosowane są urządzenia optyczne.

Firmy remontujące specjalizują się w pracach krótkoseryjnych o dużym zróżnicowaniu wykonywanych operacji. Pracownicy wykorzystują tutaj głównie maszyny konwencjonalne. Najpowszechniejsze są tokarki uniwersalne i frezarki uniwersalne. Pracują tam wiertarki kolumnowe i szlifierki do wałków. Warsztaty remontowe mają wielu pracowników z zakresu obróbki skrawaniem. Potrafią oni obsługiwać obrabiarki od prostej tokarki po wytaczarki łożowe. W firmach remontowych cenieni są ludzie z praktyką i dużą wyobraźnią. Wykonywane zadania wymagają często wiedzy teoretycznej i praktycznej z kilku dziedzin. Zdemontowane maszyny trzeba rozebrać na części i sprawdzić ich stan zużycia. Następnie wybrać, które nadają się do regeneracji, a które należy wymienić. Wszystkie części rozebranej maszyny muszą zostać skompletowane zgodnie z dokumentacją, a następnie złożone w całość. Maszyny podczas remontu są unowocześniane, przystosowuje się je również do obowiązujących norm bezpieczeństwa i higieny pracy.

Firmy, które specjalizują się w budowie konstrukcji stalowych są bardzo uniwersalne pod względem wykonywanych prac. Obsługują całą gamę przedsiębiorstw, które zamawiają gotowe produkty na podstawie własnych projektów. Firmy konstrukcyjne stosują maszyny do obróbki skrawaniem i plastycznej obróbki blach. Cięcie arkuszy realizują popularne nożyce gilotynowe, spotyka się również coraz częściej lasery i przecinarki plazmowe . Blachy gięte są przez zaginarki. Do obróbki skrawaniem używane są w tych firmach wytaczarki, frezarki uniwersalne, tokarki oraz wiertarki słupowe. Zakłady specjalizujące się w konstrukcjach nie muszą zachowywać restrykcyjnych norm związanych z dokładnością obróbki, gdyż zazwyczaj budują urządzenia wielkogabarytowe. Przy budowie konstrukcji stosowane są również inne urządzenia pomocnicze, malarnie, spawarki elektryczne i plazmy.

Firmy realizujące zamówienia dla przemysłu motoryzacyjnego i maszynowego nastawione są na wytwarzanie długich serii. Do tych celów stosują obrabiarki sterowane numerycznie
, które są bardzo dokładne. W firmach tych można spotkać automaty tokarskie i tokarki cnc. Najczęściej posiadają uchwyt samozaciskowy i hydrauliczny konik. Tokarki cnc posiadają głowice rewolwerowe wyposażone w narzędzia obrotowe i stałe. Bywa, że centrum tokarskie posiada zamontowane przeciwwrzeciono i dodatkowa głowica rewolwerowa z narzędziami. Obróbka na tak przygotowanych maszynach odbywa się szybko, do podawania i odbierania detali stosuje się specjalne roboty. Razem z maszyną może współpracować podajnik prętów, który usprawnia wytwarzanie i pozwala wykorzystać pełne zdolności produkcyjne maszyny.